GOSPODARKA ROLNA Stan aktualny gospodarki rolnej. Powiat radziejowski ma charakter typowo rolniczy. Użytki rolne stanowią 86% powierzchni. Udział gruntów ornych w całkowitej powierzchni użytków rolnych wynosi 91%. Pod względem struktury własności ilość gospodarstw na terenie powiatu radziejowskiego przedstawia się następująco: - 5 917 gospodarstw indywidualnych, - 6 spółdzielni, - 7 byłych zakładów rolnych należących do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Na terenie powiatu znajduje się 132 sołectw, natomiast wsi jest 169. W ujęciu gmin liczba wsi przedstawia się następująco: 1. Gminna Bytoń - 25 wsi, 2. Gmina Dobre - 22 wsie, 3. Gmina Osięciny - 39 wsi, 4. Gmina Radziejów - 22 wsie, 5. Gmina Topólka - 26 wsi, 6. Miasto i Gmina Piotrków Kuj. - 35 wsi. Na terenie powiatu znajduje się 2599 gospodarstw utrzymujących bydło. Ogólny stan pogłowia bydła na dzień 31 marca 2003 r. w powiecie wynosił 32 086 sztuk. Gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną jest 3200, a pogłowie tego gatunku stanowi 71 500 sztuk. Gospodarstw utrzymujących owce jest 16, a stan pogłowia wynosi 947 sztuk. Na terenie powiatu jest również 68 gospodarstw trzymających kozy. Ich stan wynosi 120 sztuk. W 63 gospodarstwach utrzymywane jest również 80 koni. Z danych z końca 2002 r. wynika, że na terenie powiatu znajduje się 5.917 gospodarstw powyżej 1 ha oraz 805 działek rolnych w przedziale 0,3 – 1,0 ha. Średnia wielkość gospodarstwa w powiecie radziejowskim wynosi 10,2 ha. Liczba gospodarstw powyżej 10 ha wynosi 1 654. W powiecie radziejowskim działa 5 grup producenckich. Jedna grupa zajmuje się uprawą zbóż, dwie grupy – hodowlą bydła mlecznego, jedna - warzywnictwem oraz jedna zajmuje się hodowlą trzody chlewnej. Możliwości rozwoju rolnictwa tradycyjnego, zintegrowanego i ekologicznego. Jak już wcześniej zostało podkreślone powiat radziejowski jest powiatem typowo rolniczym. Rozwój rolnictwa tradycyjnego musi być nastawiony na specjalizację produkcji poprzez wykorzystanie wysokiej jakości gleb – (uprawa buraków cukrowych, zbóż w tym kukurydzy na nasiona), a także wykorzystanie potencjału i tradycji hodowli na terenie Kujaw bydła mlecznego oraz trzody chlewnej. Rozwój rolnictwa zintegrowanego wymusi zapewne sytuacja ekonomiczna w gospodarstwach w południowej części powiatu. Wejście Polski do struktur Unii Europejskiej otwiera szansę rolników z powiatu radziejowskiego na przestawienie się z rolnictwa tradycyjnego na zintegrowane wykorzystując pomoc z Unii Europejskiej w formie funduszy strukturalnych. Jednak bez pomocy samorządów gminnych oraz instytucji z otoczenia rolnictwa - ODR-ów, Izby Rolniczej nie będzie to łatwe i możliwe do szybkiego zrealizowania. Jak już powyżej wspomniano w gminie Dobre znajduje się gospodarstwo ekologiczne i jest to jedyne gospodarstwo w całym powiecie. Rozwój gospodarstw ekologicznych w powiecie napotyka wiele przeszkód przede wszystkim w sferze mentalności samych rolników jako producentów żywności ekologicznej, a także w mentalności odbiorców – klientów, którzy nie są jeszcze przyzwyczajeni i przekonani do kupowania dużo droższej od wyprodukowanej „nie ekologicznie żywności”. Wejście do struktur unijnych i otwarcie rynków zachodnich spowoduje prawdopodobnie wzrost zapotrzebowania na żywność ekologiczną i to przyczyni się do powstawania także na tym terenie gospodarstw z atestem ekologicznym. Wymaga to jednak czasu i sporych nakładów finansowych. Zasoby pracy w rolnictwie. Poziom wykształcenia rolników nie jest zbyt wysoki. Około 2% użytkowników indywidualnych gospodarstw rolnych ma wykształcenie wyższe, około 18% średnie, 48% zawodowe, około 30% podstawowe i około 2% niepełne podstawowe. Liczba ludności pracującej w rolnictwie w powiecie radziejowskim wynosi około 23 %. Najwięcej zatrudnionych w rolnictwie jest w gminie Osięciny. Najmniej natomiast (nie licząc miasta Radziejowa) w gminie Dobre. W stosunku do liczby ludności największy odsetek ludności z rolnictwa utrzymuje się w gminach: Bytoń (32,8 %), Topólka (32,0 %) i Radziejów (31,4 %). W gminach Dobre i Osięciny oprócz rolnictwa ludność znajduje zatrudnienie m. in. w Cukrowni Dobre, czy w Ośrodku Hodowli Zarodowej w Osięcinach. Wyposażenie gospodarstw w infrastrukturę techniczną. W powiecie radziejowskim jeden ciągnik przypada na 11,8 ha użytków rolnych. Świadczy to o bardzo dobrym wyposażeniu gospodarstw w ciągniki. Można również przyjąć, że większość gospodarstw posiadających ciągnik jest jednocześnie wyposażona w podstawowe narzędzia i maszyny rolnicze: typu pług, brona, agregat uprawowy, siewnik, opryskiwacz. Mankamentem jednak jest to, że najczęściej sprzęt użytkowany w gospodarstwie jest starszy niż 10 lat, a zdarzają się ciągniki i maszyny 20-to i 30-to letnie. W przypadku wyposażenia gospodarstw w kombajny do zbioru zbóż, należy stwierdzić, że w ostatnich latach znacznie wzrosła liczba tych maszyn w gospodarstwach indywidualnych. Są to najczęściej kombajny „używane” – zakupione z likwidowanych baz SKR lub sprowadzane z terenu Niemiec. Z danych szacunkowych wynika, że jeden kombajn zbożowy przypada średnio na 50 ha użytków rolnych. Wyposażenie budynków inwentarskich oprócz gospodarstw specjalistycznych (ferm drobiu, trzody chlewnej i mleczarskich), pozostawia wiele do życzenia zwłaszcza pod względem rozwiązań związanych z gospodarką odpadową i ściekową. Brak jest tzw. płyt gnojowych i obornikowych. Związane jest to z dużymi nakładami finansowymi niezbędnymi do wybudowania tego typu urządzeń. W ogólnej ocenie gospodarstwa rolne w powiecie radziejowskim są dobrze wyposażone w infrastrukturę techniczną. Najwyższym wskaźnikiem wyposażenia w sprzęt mogą poszczycić się gospodarstwa w gminach: Radziejów, Osięciny, Dobre, Piotrków Kuj., natomiast najniższym gospodarstwa w gminie Bytoń. Gospodarstwa duże i wyspecjalizowane inwestują w sprzęt wymieniając stary na nowy. Najlepszą bazą techniczną może poszczycić się gospodarstwo rolne Ośrodka Hodowli Zarodowej w Osięcinach. Opłacalność produkcji. Koszty ponoszone na określoną produkcję roślinną i zwierzęcą są zróżnicowane w poszczególnych gospodarstwach. Zależą one głównie od technologii produkcji i jej skali, wyposażenia technicznego gospodarstwa, a także nakładów i organizacji pracy. Każde gospodarstwo jest inne i chcąc uzyskać jak najwyższe dochody z produkcji musi efektywnie wykorzystywać posiadany potencjał produkcyjny. Nadwyżka bezpośrednia jest miarą ekonomiczną wykorzystywaną w klasyfikacji gospodarstw rolniczych według standardów UE. Jest również pierwszą kategorią dochodową w rachunku kosztów i ułatwia podejmowanie różnych decyzji w gospodarstwach rolnych. Reasumując należy stwierdzić, że opłacalność produkcji rolniczej w powiecie radziejowskim jest wysoka. Przedstawione powyżej kalkulacje obrazują średnią opła-calność. W powiecie radziejowskim jest bardzo dużo gospodarstw, których opłacalność jest znacznie wyższa od średniej. Jest ona głównie wynikiem uzyskiwania wyższych plonów. W powiecie jest również wiele gospodarstw, które nie uzyskują średniego poziomu opłacalności. Na to może składać się wiele czynników np. niższe plony, zbyt duże nakłady, zła organizacja pracy itp. Źródło: Diagnoza stanu gospodarki powiatu radziejowskiego, Toruń 2003

data publikacji: 2004.02.05 08:16   
opublikował: Administrator Systemu   
data ostatniej modyfikacji: 2004.02.05 08:18